అగ్గి చిన్నగా మొదలవుతుంది… కానీ గాలి అందితే వేగంగా విస్తరిస్తుంది. ఇప్పుడు అదే పరిస్థితి మగవారికీ ఉచిత బస్సు ప్రయాణం అనే అంశానికి ఎదురవుతోంది. తమిళనాడులో ప్రతిపక్ష పార్టీ ఇచ్చిన ఒక హామీ, ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా—ముఖ్యంగా ఏపీ, తెలంగాణ, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో—పెద్ద చర్చగా మారుతోంది.

రాజకీయ పార్టీలు ఎన్నికల వేళ మేనిఫెస్టోలతో ఆకట్టుకోవడం కొత్త కాదు. కానీ ఇటీవలి కాలంలో హామీల సంఖ్య, వాటి వ్యయం, అమలుసాధ్యతపై ప్రశ్నలు మరింత పెరుగుతున్నాయి. అధికారంలోకి రావడమే లక్ష్యంగా, అమలు తర్వాత చూద్దాం అన్న ధోరణి విమర్శలకు దారి తీస్తోంది.

తమిళనాడు మేనిఫెస్టోలో సంచలన హామీ

తమిళనాడులో ప్రతిపక్ష AIADMK తన అసెంబ్లీ ఎన్నికల మేనిఫెస్టోను ప్రకటించింది. ఇందులో ఐదు ప్రధాన హామీల్లో ఒకటి—పురుషులకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణం. అయితే ఇది రాష్ట్రవ్యాప్తంగా కాకుండా సిటీ బస్సులకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని స్పష్టం చేసింది.

ఈ ప్రకటనతో దేశవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా దక్షిణ భారతంలో, మగవారి నుంచి ఇదే తరహా డిమాండ్లు వినిపించడం మొదలైంది.

ఇప్పటికే మహిళలకు ఉచిత బస్సు.. ఇక మగవారికీ?

ప్రస్తుతం:

• Tamil Nadu
• Karnataka
• Andhra Pradesh
• Telangana

ఈ రాష్ట్రాల్లో మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణ పథకాలు అమల్లో ఉన్నాయి. ఇప్పుడు అన్నాడీఎంకే ప్రతిపాదనతో, “మహిళలకే ఎందుకు? పురుషులకు ఎందుకు కాదు?” అనే ప్రశ్న బలంగా వినిపిస్తోంది.

రాజకీయంగా చూస్తే, రాబోయే ఏపీ, తెలంగాణ, కర్ణాటక అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ప్రతిపక్షాలు కూడా ఇలాంటి హామీలు ఇస్తే—ఇది కీలక ఎన్నికల అంశంగా మారే అవకాశం ఉంది.

మగవారికీ ఫ్రీ బస్… అమలు సాధ్యమేనా?

ఈ హామీ అమలుసాధ్యతపై భిన్న అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. అయితే ఆర్థికంగా చూస్తే:

• మహిళల ఉచిత బస్సు పథకానికి ప్రభుత్వాలు నెలకు సుమారు రూ.500 కోట్ల లోపే ఖర్చు చేస్తున్నాయి

• పురుషులకు కూడా (కేవలం సిటీ బస్సుల్లో) అమలు చేస్తే అదనంగా రూ.300 కోట్ల వరకు అవసరం కావొచ్చని అంచనా అంటే—పూర్తిగా అసాధ్యం కాదు. పరిమిత పరిధిలో అమలు చేస్తే సాధ్యమే అనే వాదన వినిపిస్తోంది.

కానీ… అన్నాడీఎంకే మేనిఫెస్టోలో క్లిష్ట హామీలు కూడా ఉన్నాయి

అన్నాడీఎంకే మేనిఫెస్టోలో మరో కీలక హామీ:

• మహిళల ఖాతాల్లో నెలకు రూ.2,000 నగదు జమ

ఇది మాత్రం అమలు పరంగా క్లిష్టమైన పథకంగా భావిస్తున్నారు. ఎందుకంటే:

• ఏపీలో నెలకు రూ.1,500
• తెలంగాణలో నెలకు రూ.2,500

ఇలాంటి హామీలు ఇచ్చినా, ఇప్పటివరకు పూర్తిస్థాయిలో అమలు కాలేదు. కారణం—భారీ ఆర్థిక భారం.

ఇతర హామీలు – కేంద్ర పథకాలతో అనుసంధానం

అన్నాడీఎంకే మేనిఫెస్టోలో:

• గ్రామాల్లో భూమి కొనుగోలు చేసి కాంక్రీట్ ఇళ్లు
• “అమ్మ టూ వీలర్” స్కీమ్ కింద మహిళలకు స్కూటీ కొనుగోలుపై రూ.25,000 సబ్సిడీ
• 100 రోజుల ఉపాధి హామీని 150 రోజులకు పెంపు

ఇవన్నీ కూడా కొంతవరకు కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలతో అనుసంధానంగా అమలు చేయవచ్చన్న అంచనా ఉంది. ఉదాహరణకు:

• స్కూటీలపై ఇప్పటికే కేంద్రం సబ్సిడీలు
• ఉపాధి హామీ పథకం రోజులు కేంద్రం 125కి పెంచింది

అందువల్ల, కొన్ని హామీలు కేంద్ర పథకాలను పూర్తి స్థాయిలో అమలు చేయడమే లక్ష్యంగా ఉన్నాయన్న విశ్లేషణలు వినిపిస్తున్నాయి.

ముగింపు: రాజకీయ హామీనా… కొత్త ట్రెండా?

మగవారికీ ఉచిత బస్సు హామీ—ప్రస్తుతం ఒక రాజకీయ వ్యూహంలా కనిపిస్తున్నా, ఇది దేశవ్యాప్తంగా సంక్షేమ పథకాలపై కొత్త చర్చకు తెరతీసింది. రాబోయే ఎన్నికల్లో ఈ డిమాండ్ ఎంతవరకు ప్రభావం చూపుతుందో, ఇతర రాష్ట్రాల పార్టీలు దీన్ని స్వీకరిస్తాయో చూడాల్సి ఉంది.

ఒకటి మాత్రం స్పష్టం—తమిళనాడులో వెలిగిన ఈ అగ్గి, దక్షిణ భారత రాజకీయాల్లో కొత్త వేడి పుట్టిస్తోంది.

Disclaimer

ఈ కథనం రాజకీయ మేనిఫెస్టోలు, మీడియా నివేదికలు మరియు ప్రజా చర్చల ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇందులో పేర్కొన్న హామీలు ఆయా రాజకీయ పార్టీల అభిప్రాయాలు మాత్రమే. పథకాల అమలు పూర్తిగా ప్రభుత్వ విధానాలు, ఆర్థిక పరిస్థితులు, శాసన నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ కథనం ఎటువంటి రాజకీయ పార్టీకి మద్దతు లేదా వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేయడం కోసం కాదు.