నేటి బిజీ జీవనశైలిలో ఉద్యోగం చేసే పురుషులు, మహిళలతో పాటు గృహిణులు కూడా తరచుగా తీవ్ర అలసటకు గురవుతుంటారు. సాధారణంగా అలసట వచ్చినప్పుడు ఒకట్రెండు రోజులు విశ్రాంతి తీసుకుంటే లేదా మంచి నిద్రపోతే ఉపశమనం లభిస్తుంది. అయితే, ఎంత విశ్రాంతి తీసుకున్నా, సరైన నిద్ర ఉన్నా నిస్సత్తువ తగ్గకపోతే దానిని వైద్య పరిభాషలో క్రానిక్ ఫెటీగ్ సిండ్రోమ్ (Chronic Fatigue Syndrome - CFS) గా పరిగణిస్తారు.
ప్రధాన లక్షణాలు: ఈ సమస్యతో బాధపడే వారిలో రోజూవారీ పనులు చేయడం కూడా కష్టంగా మారుతుంది:
చిన్న చిన్న పనులు చేసినా విపరీతమైన అలసట రావడం.
రాత్రి ఎంత గాఢంగా నిద్రపోయినా, ఉదయం లేవగానే ఫ్రెష్గా అనిపించకపోవడం.
కాళ్లు పీకడం, వేగంగా లేచి నిలబడినప్పుడు కళ్లు తిరగడం.
ఏ పనిపైనా ఏకాగ్రత, ఉత్సాహం లేకపోవడం మరియు పగటిపూట నిద్రమత్తుగా ఉండటం.
అలసటకు దారితీసే ముఖ్య కారణాలు: క్రానిక్ ఫెటీగ్ సిండ్రోమ్ను నిర్ధారించే ముందు ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను నిశితంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది:
విటమిన్ లోపాలు: శరీరంలో ఐరన్, విటమిన్ డి, విటమిన్ బి12 వంటి పోషకాల లోపం వల్ల దీర్ఘకాలిక నీరసం వస్తుంది.
అబ్స్ట్రక్టివ్ స్లీప్ ఆప్నియా (గురక సమస్య): నిద్రలో తీవ్రంగా గురక పెట్టేవారి మెదడుకు తగినంత ఆక్సిజన్ అందదు. దీంతో నిద్ర సరిగ్గా పట్టక రోజంతా అలసట ఉంటుంది.
మానసిక ఒత్తిడి & డిప్రెషన్: డిప్రెషన్ లేదా తీవ్రమైన ఆందోళన ఉన్నవారిలో మొదటి లక్షణంగా శరీరంలో శక్తి నశించినట్లు అనిపిస్తుంది.
వాడే మందుల ప్రభావం & వంశపారంపర్యం: కొన్ని రకాల చికిత్సల కోసం వాడే దీర్ఘకాలిక మందుల వల్ల, కుటుంబ చరిత్ర వల్ల కూడా ఈ సమస్య తలెత్తవచ్చు.
జీవనశైలి మార్పులు - నివారణ మార్గాలు: ఈ సమస్యకు ఒక్కటే నిర్దిష్టమైన పరీక్ష లేదా మాత్ర ఉండదు. క్రమబద్ధమైన అలవాట్లతో దీనిని అధిగమించవచ్చు:
ఆహార విధానం: ఎక్కువ కార్బోహైడ్రేట్లు ఉండే ఆహారానికి బదులుగా ప్రోటీన్లు, విటమిన్లు, మినరల్స్ పుష్కలంగా ఉండే సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవాలి. ఒకేసారి భారీగా తినకుండా రోజుకు 4-5 సార్లు చిన్న చిన్న భాగాలుగా (Small meals) విభజించి తీసుకోవడం మంచిది.
విశ్రాంతి విరామాలు: ఏకధాటిగా పనిచేయకుండా మధ్యమధ్యలో చిన్నపాటి విరామాలు (Breaks) తీసుకోవాలి.
వైద్యుల పర్యవేక్షణ: అలసట దీర్ఘకాలికంగా కొనసాగితే సొంత వైద్యం చేసుకోకుండా, డాక్టర్ను సంప్రదించి రక్త పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
Disclaimer: గమనిక: ఈ సమాచారం వైద్య నిపుణుల సలహాలు మరియు ఆరోగ్య నివేదికల ఆధారంగా సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే అందించబడింది. ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నప్పుడు తప్పనిసరిగా అర్హులైన వైద్యులను సంప్రదించాలి.
